Impostersyndroom? Daar ben ik niet goed genoeg voor.

Ik herinner me nog de eerste keer dat ik op een larp opdaagde. Mijn kostuum: een eenvoudig shirt, een hoedje en een toverstok. 

Nog geen vijf minuten later liep ik tussen feeën, elfen en halve dieren. Ik zag make-up waar er duidelijk lang over nagedacht was en spel waar iedereen het beste van zichzelf gaf. Emoties die voor mij onbereikbaar leken. Het was een cultuurshock van talent en inzet en toen ik naar huis ging bleven twee gevoelens knagen:

• Het eerste: ik wil dit nog doen. Nog veel meer. Nog veel beter.
• Het tweede: ik zal nooit zo goed worden als zij.

Waarom twijfelen aan jezelf?

Larp is een hobby waarin vergelijking gemakkelijk valt. Kostuums, make-up, decor, improvisatie, acteren, verhalen… Het is natuurlijk dat je zaken ziet waarvan je het gevoel hebt die nooit zelf te kunnen doen.

Je ziet een kostuum en weet niet dat de maker al jaren een naaihobby heeft of dat die make-up gedaan is door iemand die dit professioneel doet. Je ziet het eindresultaat en niet de uren werk, de mislukkingen en de onzekerheid langs hun kant.

Dat kan omslaan in een gevoel dat mensen vroeg of laat ontdekken dat je niet echt weet wat je doet.

De symptomen kunnen bij iedereen opduiken, en het aanpakken van een nieuwe hobby is de ideale voedingsbodem voor zo’n gevoel. Het vertelt ook zeer weinig over talent. Dat gevoel is trouwens niet alleen zo voor beginners of amateurs.

Matthew Mercer, Dungeon Master van Critical Role, vertelde ooit dat hij ondanks miljoenen kijkers soms nog bang is dat mensen zullen ontdekken dat hij eigenlijk niet weet waar hij mee bezig is. 

Op larp herken je het misschien in momenten zoals deze: je speelt een intense scène en denkt achteraf “nam ik niet te veel ruimte in?” Of net het omgekeerde: je stond een heel event wat stilletjes aan de rand en verwijt jezelf dat je “niet genoeg spel maakte”. Of dat off-game gesprek achteraf, waar iedereen zijn hoogtepunten deelt en jij denkt dat jij er geen had. Klinkt dat bekend? Dan ben je in goed gezelschap.

Complimenten zijn goud waard

Mijn eerste advies: luister naar anderen. Als je een compliment krijgt, aanvaard het en neem het mee. 

Niemand geeft zomaar een compliment. Geloof het dus als mensen je even in de spotlight zetten en probeer hetzelfde voor hen te doen.

Zie je een tof kostuum? Een leuke play? Laat het hen weten. En zie hoe hun gezicht oplicht als je dat zegt. Want ook zij horen graag dat ze iets leuks aan het doen zijn.

Dat is misschien wel het belangrijkste inzicht: velen van ons ervaren dat gevoel van niet goed genoeg te zijn heel hard. En vaak zijn het net de mensen die jij leuke dingen hebt zien doen. Die speler in dat adembenemende kostuum? Grote kans dat die na het event thuiskomt en enkel denkt aan die ene naad die loskwam.

Iedereen brengt iets anders mee

Als je aan mij vraagt om een kostuum te maken dan zal ik na een week een paar lappen stof aan elkaar geflanst hebben en ook nog eens mijn vingers veranderd hebben in een speldenkussen.

Beseffen waar je wel of niet goed in bent, is erg belangrijk om met dit gevoel om te gaan.

Je weet de achtergrond van mensen niet. Iedereen heeft ervaringen, vaardigheden, achtergronden en interesses. Het leuke van larp is dat iedereen kan uitpakken met die sterktes.

Net daar sluipt het gevaar. Doordat iedereen zijn sterktes toont, kan je snel het gevoel hebben dat je er zelf geen hebt. Wat je ziet is het resultaat van oefenen, proberen en mislukken. Iemands hoofdstuk twintig kan je niet vergelijken met je eerste.

De mensen met die prachtige kostuums kijken misschien met evenveel bewondering naar jouw manier van spelen. 

Je kan eenvoudig in de val lopen om te zien waar anderen goed in zijn zonder te beseffen waar je zelf net in uitblinkt. Haal inspiratie bij anderen, maar vergeet vooral niet: je staat er voor jezelf.

Perfect is veel te saai voor op een larp

Van een spelleider had ik net voor een larp te horen gekregen dat ik een persoonlijk plot zou krijgen. Ik zou tijdelijk een ander personage mogen spelen in hetzelfde lichaam. Naar aanleiding daarvan had ik plannen zoals een ander kostuum en props.

Door gebrek aan tijd liet ik deze zaken vallen. Terwijl iedereen dacht dat ik dit plot fantastisch gespeeld had, was ik alleen aan het denken aan de gemiste kansen. 

In je eigen hoofd zie je vaak te snel wat er fout liep. Elk woord dat verkeerd uitkwam, elk moment dat beter had moeten vallen. Iedere fout, elke vergetelheid. Zaken die voor andere mensen net onzichtbaar zijn, blijven bij jou hangen. Maar niemand weet hoe het moest zijn, enkel hoe het was. Het is net omdat niet alles loopt zoals verwacht dat er leuke dingen gebeuren.

Hoe helpen we elkaar? 

Impostersyndroom is niet alleen iets waar je zelf mee moet leren omgaan. Als community kunnen we er samen iets aan doen. Zie je dat een nieuwe speler wat verloren loopt? Trek die mee in een scène. Vergeet ook niet dat ervaren spelers last kunnen hebben van impostersyndroom. Want waar jij hun prachtige play ziet, denken zij misschien dat het de vorige keer beter was.

En vergeet vooral niet dat dit niet alleen voor spelers is. Ook organisatoren, schrijvers, spelleiders en figuranten herkennen dat stemmetje. “Wie ben ik om een plot te schrijven voor zo’n grote groep spelers?” Maak daarom gebruik van evaluaties om niet alleen eerlijk en kritisch te zijn maar ook te wijzen op hun sterktes en de mooie momenten die ontstaan zijn. 

Ook voor hen kan het net datgene zijn dat ze nodig hadden om er volgende keer weer voor te gaan. 

Blijven groeien

Drie jaar later zijn mijn kostuums niet echt verbeterd, en dat is oké. Ik heb geleerd waar ik wel goed in ben, en waar anderen naar mij opkijken. De spelers waar ik toen door werd geïntimideerd zijn nu mijn scènepartners geworden en hoewel ik nog steeds dat knagende gevoel kan hebben, sta ik iedere keer wel met een glimlach. Een deel van larpen is groeien. En onthou: het hoeft niet altijd beter te zijn dan de vorige keer. Als je geniet, dan ben je op de juiste plek.